Bir buluşa ulusal düzeyde patent koruması sağlanması için, Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişiler, Paris Anlaşmasına ve Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf ülke vatandaşları, karşılıklılık ilkesi kapsamında Türk vatandaşlarına başvuru hakkı tanıyan ülke vatandaşları başvuruda bulunabilirler.

Patent isteme hakkı buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup, başkalarına da devredilebilir.

Birden çok kişinin gerçekleştirdiği buluşlarda patent isteme hakkı, başka türlü kararlaştırılmamışsa bunlara müştereken ait olur. Aksi sabit oluncaya kadar, ilk başvuran kişi patent isteme hakkının sahibidir.

Bir buluş için patent başvurusu aşağıdaki belgelerle yapılır.

• Form başvuru dilekçesi,

• Buluş konusunu açıklayan tarifname,

• Buluşun unsurlarını kapsayan istemler,

• Tarifnamede ve istemlerde atıf yapılan resimler,

• Özet,

• Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge.

Başvuru ücreti başvuru ile birlikte veya başvurudan itibaren yedi gün içinde ödenmelidir, aksi hâlde başvuru geri alınmış sayılır.
Tarifname veya istemler başvuru sırasında İngilizce, Fransızca veya Almanca olarak verilebilir. Ancak, en geç bir ay içinde bunların Türkçe çevirilerinin verilmesi gerekmektedir. Patent başvurusunun, patentin verilmesinden önce her zaman geri çekilmesi mümkündür.

Patent başvuruları öncelikle şekli şartlara uygunluk açısından incelenir.
Şekli eksikliği olan veya patentle korunabilir buluş özelliği olmayan başvuruların incelenmesi durdurulur. Başvuru sahibinden eksikliği gidermesi veya konuya ilişkin karşı görüşleri bildirmesi istenir. Başvuru sahibinin karşı görüşlerinin de incelenmesinden sonra olumsuz bir karara varılırsa başvuru reddedilir, olumlu bir karara varılırsa araştırma talebinde bulunulması istenir.
Başvuru, 18 aylık sürenin dolması ile Resmî Patent Bülteninde yayımlanır.

Başvuru sahibi, başvuru tarihinden itibaren 15 ay içinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma talebinde bulunur ve 3 ay içinde buna ilişkin ücreti öder.
Bu talep yapılmaz veya ücreti ödenmez ise, başvuru geri alınmış sayılır. Belirlenen yabancı ülkelerdeki patent kuruluşlarında araştırma raporu düzenletilir ve başvuru sahibine tebliğ edilir.

İncelemesiz Patent Verilmesi

Araştırma raporunun tebliğinden itibaren, 3 ay içinde incelemeli patent istendiği belirtilmezse, incelemesiz patent istendiği kabul edilir. Tercih edilen sistem de belirtilerek, araştırma raporu ilgili bültende yayımlanır.Üçüncü kişiler, yayım tarihinden itibaren 6 ay içinde araştırma raporu hakkında görüşlerini bildirebilirler. Bu görüşler 6 aylık sürenin bitiminde başvuru sahibine iletilir ve değişiklik yapabilmesi için 3 aylık süre tanınır. Bu sürenin sonunda, gerekli ücretlerin de ödenmesiyle incelemesiz patent verilmesine karar verilir.
Başvuru tarihinden itibaren 7 yıl süre ile koruma hakkı verilen incelemesiz patent, ilgili bültende ilân edilir.
İncelemesiz verilen patentin konusunun gerçekliği ve yararlılığı devletçe garanti edilmez.
Patent sahibi veya üçüncü kişiler, 7 yıllık koruma süresi dolmadan gerekli ücreti ödeyerek inceleme talebinde bulunabilirler. 7 yıl içinde böyle bir talep yapılmazsa patent hakkı sona erer.

İncelemeli Patent Verilmesi

Araştırma raporunun yayınlanması ile birlikte, üçüncü kişilerin 6 aylık itiraz süreleri vardır.
Üçüncü kişilerin itirazları olursa, bunlar başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibine cevap için tanınan 3 aylık normal sürenin ve istenirse yine 3 aylık ek sürenin dolmasıyla, gerekli ücretler de ödenmişse patent verilebilirlik şartları bakımından inceleme başlatılır.

Belirlenen yurtdışı patent kuruluşlarında düzenlettirilen inceleme raporu olumlu ise patent verilmesine karar verilir. İnceleme raporu olumsuz ise başvuru sahibine bildirilir ve cevap için 6 ay süre tanınır. Başvuru sahibi bu sürede, isterse inceleme raporunda belirtilen görüşler doğrultusunda değişiklikler yapabilir. İnceleme raporundaki karşı görüşlerin yeterince giderilmediği kararına varılırsa, başvuru sahibi ikinci bir inceleme raporu daha düzenletilmesini isteyebilir. İkinci rapor da olumsuz ise, başvuru sahibine yeniden 3 aylık bir cevap süresi daha verilir. Bu şekilde en çok 3 defa inceleme raporu düzenletilmesi istenebilir.

Düzenlenen inceleme raporlarına bağlı olarak, bütün bu bildirimler ve karşı görüşlerden sonra, Enstitü tarafından gerekli değerlendirmeler tamamlanarak patent verilip verilmemesi konusunda kesin bir karara varılır ve başvuru sahibine bildirilir. Herhangi bir itiraz olmaz ve/veya incelemeler sırasında olumsuz bir karara varılmazsa, gerekli ücretin de ödenmesiyle patent verilir.

İncelenerek verilen patentin konusunun da gerçekliği ve yararlılığı devletçe garanti edilmez. Patentin verilmesi ilgili bültende ilan edilir. İnceleme yapılarak verilen patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve bu süre uzatılamaz. İncelemesiz patentler için de 7 yıllık koruma süresi içinde talepte bulunulursa, inceleme sonucuna göre koruma süresi 20 yıla tamamlanır.